>


Verzamelen van Munten en Numismatiek




MUNTEN VERZAMELEN

Het verzamelen van munten (en ook penningen) is voor veel mensen een bijzonder leuke en ook leerzame hobby. Wat vaak begint met het vergaren van zoveel mogelijk verschillende typen of jaartallen ontwikkelt zich bij veel mensen tot een veel bredere hobby, waarbij niet bezit van de munten, maar het bezit van kennis en begrip de hoofdzaak wordt. Natuurlijk hebben de meeste verzamelaars al een interesse voor geschiedenis wanneer zij met deze hobby starten, maar munten zijn wel een prachtig middel om deze interesse uit te bouwen en te ondersteunen.
De mensheid gebruikt al duizenden jaren munten en ze vormen een prachtige afspiegeling van de geschiedenis door de eeuwen heen. Van lokale graaf tot machtige keizer, van kleine vesting tot wereldrijk, allemaal hebben ze munten vervaardigd en geprobeerd op die kleine munten in schrift of symbool iets mee te geven van hun opvattingen, hun rol en kijk op de wereld. Een groot deel van de geschiedenis van de mensheid in de afgelopen 3000 jaar valt via munten te illustreren en soms zelfs af te lezen. En het mooiste is: veel van die munten, ook uit de klassieke oudheid, zijn nog altijd voor verzamelaars bereikbaar. Bij het verzamelen van munten is het zomaar mogelijk om voor € 100,- een mooie Romeinse munt te kopen of voor € 10 een aardige duit uit de tijd dat Nederland nog 7 Provinciën had. Uiteraard zijn veel munten en penningen ook veel kostbaarder, maar het is heel goed mogelijk om met een bescheiden portomoné toch al een heel leuke en interessante collectie op te bouwen.

Veel mensen hebben thuis wel ergens een doosje of laatje met wat oude munten en vaak roepen deze tal van vragen op, uiteraard is vaak de eerste vraag "wat is hij waard" maar er zijn nog zoveel andere vragen te stellen. Waar komt hij vandaan en hoe oud is hij? Vaak staat dit wel op de munt vermeld, maar zeker bij de oude munten is dit niet altijd even makkelijk terug te vinden. Daarna komen de wat meer abstracte vragen, b.v. van welk geldstelsel maakte deze munt deel uit, hoe lang is hij gebruikt en welke munten waren er toen nog meer. Echt economisch is de vraag naar de toenmalige waarde van de munt en de koopkracht die hij vertegenwoordigde. Het zijn deze en nog veel meer vragen die veel verzamelaars zich stellen. Antwoorden zijn deels in historische bronnen en latere boeken te vinden, maar gelukkig er is ook nog steeds veel onduidelijk of onbekend. Sommige dingen zullen we nooit meer met zekerheid kunnen vaststellen, andere zaken liggen te wachten om ontdekt te worden in papieren archieven of in ons allergrootste archief, de bodem. 

Numismatiek


De interesse in oude met name klassieke (Griekse en Romeinse) munten is in de renaissance ontstaan toen men een grote verering van deze oude beschaving ontwikkelde. Degenen die zich dat konden veroorloven (uiteraard maar een kleine groep) verzamelde allerlei zaken uit de oudheid, waarbij met name de munten en cameeën (gesneden stenen) bereikbaar bleken. Vanaf dat moment blijft de interesse voor oude munten, penningen en cameeën bestaan. Oude munten blijken bijzonder informatieve tijddocumenten waaruit informatie op tal van terreinen te halen valt. Het verzamelen van munten werd daarmee al vrij snel ook het verzamelen van informatie; wie waren de keizers op die munten? Wat stelt de afbeelding voor? Waarom werden zoveel verschillende munten geslagen? Wat was het politieke of economische doel? Steeds beter slaagde de numismatiek in het beantwoorden van vele vragen en inmiddels is heel veel, maar  nog lang niet alles bekend. 

In de 19e eeuw werd het verzamelen van munten steeds vaker op wetenschappelijkere wijze aangepakt en tal van standaardwerken zijn in die eeuw verschenen. Inmiddels was de interesse in munten en penningen niet meer alleen gericht op de oudheid, maar waren ook middeleeuwse, en moderne munten onderwerp van studie. Grote collecties werden in musea bijeengebracht, vaak rond een nalatenschap van een zeer rijk en/of adellijke verzamelaar.

In de 20e eeuw ontwikkelt de numismatiek zich verder. Standaardwerken worden bewerkt en herschreven. Het verzamelen van munten en penningen nam met name vanaf de jaren zeventig een grote vlucht. en duizenden nieuwe verzamelaars ontdekten een nieuwe hobby. Niet elke verzamelaar is ook numismaat en niet elke numismaat is verzamelaar. De metaaldetector deed zijn intrede en het "schatgraven" leidde tot de vondst van heel veel soms nog volledig onbekende munten en veel "detector piloten" ontwikkelden zich van schatgraver tot numismaat. 

Heden ten dage verstaan we onder een brede definitie van numismatiek eigenlijk alles en iedereen die zich met munten, papiergeld en penningen bezighoudt en daarbij verder gaat dan alleen het pure vergaren en verzamelen. Voor een numismaat, met een grote of een kleine "n", gaat het niet (alleen) om het object zelf, maar ook of vooral om de kennis daar omheen.